“จิตวิญญาณแห่งเซี่ยงไฮ้” ในการขับเคลื่อนองค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ (SCO)
“จิตวิญญาณแห่งเซี่ยงไฮ้” ในการขับเคลื่อนองค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ (SCO)
องค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ (Shanghai Cooperation Organization: SCO) ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน 2001 และขยายบทบาทอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบันมีประเทศสมาชิก 10 ประเทศ ได้แก่ จีน รัสเซีย อินเดีย ปากีสถาน อิหร่าน คาซัคสถาน คีร์กีซสถาน ทาจิกิสถาน อุซเบกิสถาน เบลารุส ผู้สังเกตการณ์ 2 ประเทศ ได้แก่ อัฟกานิสถาน มองโกเลีย และคู่เจรจา 14 ประเทศ ทำให้ SCO มีประชากรรวมกว่า 40 %ของโลก และมีผลิตภัณฑ์มวลรวมทางเศรษฐกิจคิดเป็น 1 ใน 4 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมทางเศรษฐกิจโลก กลายเป็นการรวมกลุ่มขนาดใหญ่ที่มีผสานความมั่นคง เศรษฐกิจ และการทูต ของประเทศที่มีบทบาทสำคัญเวทีโลก เช่น จีน รัสเซีย อินเดีย อิหร่านและเอเชียกลาง
SCO ขับเคลื่อนด้วยหลักการ “จิตวิญญาณแห่งเซี่ยงไฮ้” (Shanghai Spirit) โดยมีหลักการสำคัญ 6 ประการ ได้แก่ ความไว้วางใจ (mutual trust) ผลประโยชน์ร่วม (mutual benefit) ความเสมอภาค (equality) การปรึกษาหารือ (consultation) การเคารพความหลากหลายทางวัฒนธรรม (respect for diversity of civilizations) และ การแสวงหาการพัฒนาร่วมกัน (common development) แนวคิดนี้จึงเป็นจุดร่วมที่แม้สมาชิกจะมีระบบการเมืองแตกต่างกัน แต่สามารถร่วมมือในด้านต่างๆ ได้ อาทิ
ด้านความมั่นคง SCO ตั้งหน่วยงานด้านความมั่นคงเพื่อปราบปรามการก่อการร้ายระดับภูมิภาค (Regional Anti-Terrorist Structure : RATS) มีสำนักงานใหญ่เดิมที่กรุงทาชเคนต์ อุซเบกิสถาน ทำหน้าที่ประสานงานด้านข่าวกรอง และพัฒนาความร่วมมือกับองค์การระหว่างประเทศด้านความมั่นคง เช่น INTERPOL และคณะกรรมการต่อต้านการก่อการร้ายของสหประชาชาติ เพื่อร่วมกันป้องกันภัยด้านความมั่นคงระดับโลก
ด้านเศรษฐกิจ SCO ผลักดันนโยบายเศรษฐกิจระยะยาว เช่น ยุทธศาสตร์เศรษฐกิจถึงปี 2030 และยุทธศาสตร์พลังงานถึงปี 2030 (SCO Energy Strategy 2030) โดยเน้นการสร้างเครือข่ายพลังงาน การค้าภายในภูมิภาค และการส่งเสริมการชำระเงินด้วยสกุลเงินท้องถิ่น รวมถึงแนวคิดการจัดตั้งธนาคารพัฒนา SCO นอกจากนี้ SCO ร่วมผลักดันยุทธศาสตร์โครงข่ายคมนาคม ตั้งแต่โครงการทางรถไฟ จีน–คีร์กิซสถาน–อุซเบกิสถาน (China-Kyrgyzstan-Uzbekistan Railway: CKU) โครงการ “ระเบียงคมนาคมเหนือ–ใต้” (International North-South Transport Corridor: INSTC) ที่รัสเซีย–อิหร่านลงนามผลักดันทางรถไฟ Rasht–Astara เพื่อเชื่อมรัสเซีย อิหร่าน และอินเดีย ช่วยเชื่อมการเดินทางระหว่างภูมิภาคให้มีสะดวกมากยิ่งขึ้น
ด้านวัฒนธรรม SCO ยังสนับสนุนการแลกเปลี่ยนนักศึกษา ส่งเสริมความร่วมมือด้านวัฒนธรรม กีฬา ความร่วมมือด้านเทคโนโลยี–วิทยาศาสตร์ ระหว่างสมาชิกที่มีความหลากหลาย เช่น ร่วมกันจัดทำโครงการ SCO University SCO Arts Festival SCO Youth Cultural Festival เพื่อสานมิตรภาพระหว่างประชาชนในประเทศต่างๆ
“จิตวิญญาณแห่งเซี่ยงไฮ้” จึงเป็นรากฐานขององค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ (SCO) ที่ผลักดันความร่วมมือแบบพหุภาคี ผ่านหลักการความไว้วางใจซึ่งกันและกัน ผลประโยชน์ร่วม ความเสมอภาค การปรึกษาหารือ การเคารพความหลากหลาย และการพัฒนาร่วมกัน ที่ช่วยเปิดพื้นที่ให้ประเทศที่มีระบบการเมือง เศรษฐกิจ และวัฒนธรรมแตกต่างกันสามารถขับเคลื่อนการพัฒนาร่วมกันได้อย่างสมดุลและยั่งยืน
บทความ : ประวีณมัย บ่ายคล้อย
ภาพ : CGTN